Khám phá sự tích An Sơn Miếu – Côn Đảo

Tác giả: | Ngày đăng:

Với những thế hệ đi trước, Côn Đảo gợi lên trong họ quá khứ về một thời hào hùng nhưng không kém phần đau thương. Nơi đây được xem là một trong những di tích lịch sử quan trọng của cả nước. Không chỉ có vậy, mảnh đất này còn chứa đựng nhiều ý nghĩa văn hóa và câu chuyện tâm linh khác.

Đôi nét về An Sơn Miếu

Một trong những địa danh linh thiêng bậc nhất tại Côn Đảo chính là Miếu bà Phi Yến (hay còn được gọi là An Sơn Miếu). Nơi đây đã được UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu bảo tồn và quy hoạch là một trong những di tích lịch sử cấp quốc gia tại Côn Đảo. Cùng với nữ anh hùng Võ Thị Sáu, bà Hoàng Phi Yến là bậc thánh nữ được người dân địa phương hết mực tôn sùng.

Trong quá trình lịch sử của mình, An Sơn Miếu cũng trải qua những lúc thăng trầm, lúc vẹn toàn, lúc bị phá hoại và cuối cùng được trùng tu lại cho đến tận ngày nay. Tương truyền, ngôi miếu được xây dựng vào khoảng những năm 80 của thế kỷ XVIII. Tuy nhiên, thực dân Pháp sau khi chiếm Côn Đảo, chúng đã thiết lập nhà tù tại đây. Ngôi miếu bị sụp đổ. Năm 1958, Côn Đảo chính thức trở thành tỉnh Côn Sơn dưới chế độ Mỹ – Ngụy. Viện trưởng ty ngân khố Côn Sơn sau này là Nguyễn Kim Sau đã xem lại “Sử lược Côn Đảo” và biết được câu chuyện về bà Phi yến đã dùng một khoản tiền để xây dựng An Sơn Miếu, thờ bà ngay trên ngôi miếu ngày xưa.

Sự tích An Sơn Miếu Côn Đảo

Miếu bà Phi Yến

Câu chuyện về bà Phi Yến

Người phụ nữ yêu nước, thương con

An Sơn Miếu được lập ra để thờ phụng bà Phi Yến (vợ của chúa Nguyễn Ánh). Bà tên thật là Nguyễn Thị Răm. Bà là một thứ phi của vua triều Nguyễn, một người có tài sắc và một lòng yêu nước cao đẹp. Năm 1783, khi thua quân Tây Sơn, chúa Nguyễn Ánh đã mang vợ con và thuộc hạ chạy ra Côn Đảo. Cùng với những người dân tại Côn Đảo, ông đã lập nên 3 làng là An Hội, An Hải và Cỏ Ống. Muốn phục thù quân Tây Sơn, ông đã gửi con cả là Hoàng tử Cảnh đi theo Pháp để cầu cứu chi viện. Lúc đó, bà Phi Yến đã ngăn cản chồng không nên “cõng rắn cắn gà nhà”.

Sự tích An Sơn Miếu Côn Đảo

Không gian An Sơn Miếu

Nhưng vua Nguyễn Ánh không nghe mà còn tức giận, nghi bà thông đồng với Tây Sơn nên định xử tử bà. Nhưng nhờ quan đô đốc quân Ngọc Lân van xin nên vua giam bà vào một hang đá trên đảo Côn Lôn. Khi quân Tây Sơn đánh ra đảo, Nguyễn Ánh hoảng sợ, chạy ra biển. Hoàng tử Cải (hay còn được gọi là Hoàng tử Hội An) lúc đó mới 4 tuổi đã đòi bà Phi Yến là mẹ đi cùng.

Thế nhưng Nguyễn Ánh không những không cho 2 mẹ con gặp mặt nhau mà còn ném Hoàng tử Cải xuống biển. Xác hoàng tử đã trôi vào biển Cỏ Ống. Dân làng nơi đây đã chôn cất hoàng tử. Theo truyền thuyết, một con vượn và một con hổ đã cứu bà khỏi hang và về với dân làng Cỏ Ống, chăm sóc ngôi mộ của con. Chính từ câu chuyện này của 2 mẹ con mà mới sinh ra câu hát:

“Gió đưa cây Cải về trời

Rau Răm ở lại chịu đời đắng cay”

Cũng trong thời gian này, bà có sáng tác những câu thơ ai oán cho thân phận, số kiếp của mình:

“ Đốt nén hương thề, tạ chúa công

Can vua nên nỗi tội thông đồng

Ngai vàng một thuở ngồi chưa vững

Bia đá ngàn năm vết vẫn còn

Máu chảy ruột mềm, đau phận thiếp

Nồi da xáo thịt thỏa tình ông

Sông sầu, núi thảm hoa mờ lệ

Đã khóc cho con lại khóc chồng.”

Sự tích An Sơn Miếu Côn Đảo

Không gian bên trong An Sơn Miếu

Dùng cái chết để chứng minh mình trong sạch

Những tưởng mọi sóng gió đã qua với bà, bà có thể yên ổn sống trong ngôi nhà nhỏ ở Cỏ Ống để chăm sóc ngôi mộ con. Nhưng số phận lại nghiệt ngã với bà một lần nữa. Vào đêm định mệnh, rằm tháng 7 năm Ất Hợi (1785), ban hương chức làng An Hải cử đại diện qua làng Cổ Ống để rước bà về dự lễ xá tội vong nhân. Vì buổi lễ kết thúc quá khuya nên bà ở lại làng An Hải để hôm sau về. Khi ấy, bà mới 24 tuổi, xinh đẹp lộng lẫy.

Sự tích An Sơn Miếu Côn Đảo

Chính điện thờ Thứ phi Phi Yến

Trong làng có tên đồ tể là Biện Thi, nảy sinh ý định xấu với bà đã mò vào cấm phòng của bà, nắm lấy tay bà. Bà tri hô, nghe tiếng kêu, mọi người đã đóng gông tên này để chờ ngày xử tội. Bà đã chặt đứt cánh tay bị xâm phạm rồi tự vẫn để giữ trọn danh tiết.

Người dân làng Cỏ Ống vô cùng tức giận, thậm chí còn yêu cầu làng An Hải phải làm cho bà sống lại. Tên Biện Thi sau đó bị xử tội chết. Làng An Hảo đã lập đền thờ, mời đầy đủ giới chức và dân làng Cỏ Ống đến để tạ tội. Và sau này, như đã kể ở trên, ngôi miếu bị phá hoại vào thời Pháp thuộc nhưng được phục dựng lại ngay trên miếu cũ.

Câu chuyện về bà Phi Yến thường được người dân địa phương kể lại với du khách thập phương để thêm thương tiếc cũng như nghiêng mình cung kính trước đức hạnh của bà.

Sự tích An Sơn Miếu Côn Đảo

Người dân địa phương làm lễ cúng bà Phi Yến

Hiện tại, bài vị thờ bà được đặt tại ngôi đền chính điện với câu đối hai bên:

“Mẫu nghi xưng hậu ấm Côn bang

Thánh đắc phối thiên An Hải quốc”

Hai bên của chính điện là nơi thờ Hoàng tử Cải và quan đô đốc quân Ngọc Lân. Và ở ngay cột trước chùa được khắc hai câu đối:

“ Trung nghĩa gián quân thiên cổ chiếu

Tiết hạnh quyên sinh vạn đại truyền”.

Sự tích An Sơn Miếu Côn Đảo

Mộ Hoàng tử Cải

Bất cứ một ai khi đến Côn Đảo đều không quên ghé thăm An Sơn Miếu để tưởng nhớ về bà Phi Yến. Người dân ở đây luôn tâm niệm rằng bà sẽ nhắc nhở, thầm báo trước những khó khăn, tai ương để người dân tránh khỏi. Chính bởi vậy, bà được tôn sùng như nữ thánh tại Côn Đảo.

Sự tích An Sơn Miếu Côn Đảo

An Sơn Miếu là một nơi linh thiêng tại Côn Đảo

Hãy cho chúng tôi ý kiến của bạn, thank you !
Có 0 khách hàng đã hỏi